[Μεταβλητές] Κλίμακες μέτρησης

Ο τρόπος που μετράμε την κάθε μεταβλητή ονομάζεται κλίμακα μέτρησης. Μπορούμε να μετρήσουμε την ίδια μεταβλητή με διαφορετικούς τρόπους. Για παράδειγμα, το ύψος μπορεί να μετρηθεί και σε συνεχή κλίμακα και σε κατηγορίες.

Οι κλίμακες μέτρησης μπορούν να χωριστούν σε δύο μεγάλες ομάδες – σε κατηγορικές και συνεχείς. Οι μεταβλητές που μετρώνται στη κατηγορική κλίμακα ονομάζονται κατηγορικές μεταβλητές ή categorical variables και οι μεταβλητές που μετρώνται στη συνεχή κλίμακα ονομάζονται συνεχείς μεταβλητές – continuous variables. Οι κατηγορικές μεταβλητές εκφράζουν συνήθως ποιοτικά δεδομένα ενώ οι συνεχείς μεταβλητές εκφράζουν ποσοτικά δεδομένα.

1. Οι κατηγορικές μεταβλητές χωρίζονται σε nominal και ordinal. Παραδείγματα nominal μεταβλητών είναι το φύλο και η οικογενειακή κατάσταση. Σε αυτές τις μεταβλητές έχουμε διάφορες κατηγορίες (πιθανές απαντήσεις) αλλά αυτές δεν έχουν κάποια ιεραρχική σχέση μεταξύ τους. Αντίθετα, στις ιεραρχικές μεταβλητές (ordinal) οι κατηγορίες ανήκουν σε κάποια διάταξη (από το χαμηλότερο ως το υψηλότερο, από το λιγότερο ως το περισσότερο κ.λπ.).
2. Οι συνεχείς μεταβλητές (scale variables) λαμβάνουν μία οποιαδήποτε αριθμητική τιμή μέσα σε ένα λογικό εύρος τιμών. Μπορεί να είναι μεταβλητές ίσων διαστημάτων (interval scale variables) ή αναλογικές μεταβλητές (ratio variables). Οι αναλογικές μεταβλητές έχουν όλα τα χαρακτηριστικά των μεταβλητών ίσων διαστημάτων και ένα επιπλέον χαρακτηριστικό: η μέτρηση 0 έχει νόημα και σημαίνει τη μη ύπαρξη του χαρακτηριστικού που μετράμε.